အကြောင်းပြုကြိယာ (make/let/have)
Causative Verbs (make/let/have)
အကြောင်းပြုကြိယာ (causative verbs) ဆိုတာ "တစ်ယောက်ယောက်ကို တစ်ခုခု လုပ်စေတယ်" လို့ ဆိုလိုတဲ့ ကြိယာတွေပါ။ make, let, have ဆိုတဲ့ ကြိယာ ၃ ခုက အဓိကဖြစ်ပြီး တစ်ခုနဲ့တစ်ခု အဓိပ္ပာယ် ကွာပါတယ်။ make က "အတင်းလုပ်စေတယ်"၊ let က "ခွင့်ပြုပေးတယ်"၊ have က "တောင်းဆိုပြီး လုပ်စေတယ်" ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ပါ။ စာမေးပွဲတွေမှာ မကြာခဏ ထွက်တဲ့ အရေးကြီးတဲ့ ဝါကျပုံစံ ဖြစ်ပါတယ်။
make + O + ကြိယာမူရင်းပုံ — "အတင်းလုပ်စေတယ်"
make ကို "(အတင်း) လုပ်စေတယ်" ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်နဲ့ သုံးပါတယ်။ သူတစ်ပါးရဲ့ ဆန္ဒမပါဘဲ လုပ်စေတဲ့ အခါ သုံးပါတယ်။ ကံ (object) နောက်မှာ ကြိယာ မူရင်းပုံ (to မပါ) လာပါတယ်။
S + make + O (လူ) + ကြိယာမူရင်းပုံ
My mother made me clean my room.
အမေက အခန်းသန့်ရှင်းရေး လုပ်ခိုင်းတယ်။
The movie made me cry.
ဒီရုပ်ရှင်က ငိုစေခဲ့တယ်။
The teacher made us write an essay.
ဆရာက ကျွန်တော်တို့ကို စာစီစာကုံး ရေးခိုင်းတယ်။
Don't make me laugh!
ရယ်မစေနဲ့!
make နောက်မှာ to မထည့်ပါနဲ့။ "made me to clean" ဆိုရင် မှားပါတယ်! ကြိယာမူရင်းပုံ တိုက်ရိုက်လာပါတယ်။
let + O + ကြိယာမူရင်းပုံ — "ခွင့်ပြုပေးတယ်"
let ကို "လုပ်ခွင့်ပေးတယ်"၊ "ခွင့်ပြုတယ်" ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်နဲ့ သုံးပါတယ်။ make လိုပဲ ကံ (object) နောက်မှာ ကြိယာ မူရင်းပုံ လာပါတယ်။
S + let + O (လူ) + ကြိယာမူရင်းပုံ
My parents let me stay up late on weekends.
မိဘတွေက အားလပ်ရက်မှာ နောက်ကျမှ အိပ်ခွင့်ပြုတယ်။
Let me help you.
ကူညီပါရစေ။
She let her children play outside.
သူမက ကလေးတွေကို အပြင်မှာ ကစားခွင့်ပေးတယ်။
Please let me know.
ကျေးဇူးပြုပြီး အသိပေးပါ။
Let me ~ ကို နေ့စဉ်စကားပြောတွေမှာ အရမ်းသုံးပါတယ်။ "Let me see." (ကြည့်ရအောင်) "Let me think." (စဉ်းစားရအောင်) တို့လည်း မှတ်ထားပါ။
have + O + ကြိယာမူရင်းပုံ — "တောင်းဆိုပြီးလုပ်စေတယ်"
have ကို "လုပ်ပေးစေတယ်"၊ "စီစဉ်ပေးတယ်" ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်နဲ့ သုံးပါတယ်။ make လောက် အတင်းမဟုတ်ဘဲ တောင်းဆိုခြင်း သို့မဟုတ် စီစဉ်ခြင်း အဓိပ္ပာယ် ဖြစ်ပါတယ်။
S + have + O (လူ) + ကြိယာမူရင်းပုံ
I had my brother carry the box.
ညီလေးကို သေတ္တာ သယ်ခိုင်းတယ်။
She had the mechanic fix her car.
သူမက ကားပြင်ဆရာကို ကားပြင်ခိုင်းတယ်။
I'll have someone call you back.
တစ်ယောက်ယောက်ကို ပြန်ခေါ်ခိုင်းမယ်။
"have + O + အတိတ်ပုံ" လည်း ရှိပါတယ်။ I had my hair cut. (ဆံပင်ညှပ်ခိုင်းတယ်) လိုမျိုး "လုပ်ပေးစေတယ်" ကို ပါဝင်ခံပြုပုံနဲ့ ဖော်ပြပါတယ်။
get + O + to ကြိယာ — "ဆွဲဆောင်ပြီးလုပ်စေတယ်"
get က make/let/have နဲ့ မတူဘဲ to ကြိယာ သုံးရပါတယ်။ "ဆွဲဆောင်ပြီး/နည်းလမ်းရှာပြီး လုပ်စေတယ်" ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ် ရှိပြီး နေ့စဉ်စကားပြောမှာ အသုံးများပါတယ်။
S + get + O (လူ) + to + ကြိယာမူရင်းပုံ
I got my friend to help me with my homework.
သူငယ်ချင်းကို အိမ်စာ ကူညီခိုင်းတယ်။
She got him to carry her bag.
သူမက သူ့ကို အိတ် ကိုင်ခိုင်းတယ်။
How did you get her to agree?
သူမကို ဘယ်လို သဘောတူအောင် လုပ်ခဲ့တာလဲ?
get မှာသာ to လိုပါတယ်! make/let/have က မူရင်းပုံ ဖြစ်ပေမယ့် get က "get + O + to V" ဖြစ်ပါတယ်။
အကြောင်းပြုကြိယာရဲ့ passive — be made to
make ရဲ့ passive ပုံစံက "be made to + ကြိယာမူရင်းပုံ" ဖြစ်ပါတယ်။ Active မှာ to မရှိခဲ့ပေမယ့် passive မှာ to ပြန်ပါလာပါတယ်။
S + be made + to + ကြိယာမူရင်းပုံ
I was made to clean the room.
အခန်းသန့်ရှင်းရေး လုပ်ခိုင်းခံရတယ်။
We were made to run five laps.
ငါးပတ် ပြေးခိုင်းခံရတယ်။
He was made to apologize.
သူ တောင်းပန်ခိုင်းခံရတယ်။
Passive မှာ to ပြန်ပါလာတဲ့ အကြောင်းက — passive ပုံစံဖြစ်တဲ့ be + past participle နောက်မှာ to ကြိယာ လိုအပ်လို့ပါ။
မြန်မာဘာသာနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ချက်
- ●မြန်မာလို "~ခိုင်းတယ်" တစ်ခုတည်းနဲ့ ပြီးပေမယ့် အင်္ဂလိပ်မှာ make/let/have/get နဲ့ အဓိပ္ပာယ် ကွာပါတယ်
- ●မြန်မာလို "သန့်ရှင်းရေးလုပ်ခိုင်းတယ်" ဆိုရင် အတင်းလား ခွင့်ပြုတာလား မသိနိုင်ပေမယ့် အင်္ဂလိပ်မှာ make (အတင်း) နဲ့ let (ခွင့်ပြု) နဲ့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ကွဲပါတယ်
- ●"ဆံပင်ညှပ်ခိုင်းတယ်" ကို အင်္ဂလိပ်မှာ have my hair cut (have + O + past participle) နဲ့ ပြောပါတယ်
- ●get မှာသာ to လိုတာ မှတ်ထားပါ — make/let/have က to မပါဘဲ ကြိယာမူရင်းပုံ တိုက်ရိုက်လာပါတယ်
Common Mistakes
She made me to clean the room.
She made me clean the room.
make + O နောက်မှာ ကြိယာမူရင်းပုံ လာပါတယ်။ to မထည့်ပါနဲ့။
I got him help me.
I got him to help me.
get မှာ to လိုပါတယ်။ get + O + to V က မှန်ကန်တဲ့ ပုံစံပါ။
I was made clean the room.
I was made to clean the room.
Passive မှာ to ပြန်ပါလာပါတယ်။ Active မှာ to မလိုပေမယ့် passive မှာ လိုပါတယ်။
Try it in conversation
A
Did your mom let you go to the party?
အမေက ပါတီသွားခွင့်ပေးလား?
B
No, she made me study for the test.
မပေးဘူး၊ စာမေးပွဲအတွက် စာကျက်ခိုင်းတယ်။
A
That's tough! I got my sister to help me with math.
ခက်တာပဲ! အစ်မကို သင်္ချာ ကူညီခိုင်းတယ်။
B
Lucky you! My parents had me do all the chores too.
ကံကောင်းတာပဲ! ငါ့မိဘတွေက အိမ်မှုကိစ္စအားလုံး လုပ်ခိုင်းတယ်။
အလွတ်ဖြည့်လေ့ကျင့်ခန်း
My mother ___ me clean my room.
Please ___ me help you.
She ___ the doctor check her eyes.
I got my friend ___ help me.
ပဟေဠိ
"My mother made me clean my room." ဆိုတဲ့ ဝါကျမှာ make ရဲ့ အဓိပ္ပာယ်က ဘာလဲ?
get + O ရဲ့ နောက်မှာ ဘာပုံစံ လာလဲ?
"I was made to clean the room." ဆိုတဲ့ ဝါကျ မှန်ပါသလား?
ဆက်စပ်သင်ခန်းစာ
AI နဲ့ အင်္ဂလိပ်သဒ္ဒါ လေ့ကျင့်ပါ
Leolin ဒေါင်းလုပ်ဆွဲပြီး AI ဆရာနဲ့ အင်္ဂလိပ်စာသင်ပါ
အခမဲ့ဒေါင်းလုပ်