အထွေထွေကြိယာ
General Verbs
အထွေထွေကြိယာ (general verbs) ဆိုသည်မှာ be ကြိယာမဟုတ်သော လုပ်ဆောင်ချက်ကြိယာများ ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပမာ — eat (စားတယ်)၊ play (ကစားတယ်)၊ run (ပြေးတယ်)၊ read (ဖတ်တယ်) တို့ ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာစာတွင် ကြိယာကို ဝါကျအဆုံးတွင် ထည့်သော်လည်း (SOV) အင်္ဂလိပ်စာတွင် ကတ္တားနောက်တွင် ချက်ချင်း ထည့်ရပါတယ် (SVO)။ ဤသင်ခန်းစာတွင် အခြေခံကြိယာ အသုံးပြုပုံနှင့် တတိယပုဂ္ဂိုလ် -s/-es နည်းစဉ်ကို လေ့လာကြပါစို့။
အခြေခံ ကြိယာ အသုံးပြုပုံ (SVO)
အင်္ဂလိပ်စာတွင် ကတ္တား (Subject) ပြီးနောက် ကြိယာ (Verb) ထည့်ပြီး ကံ (Object) ကို နောက်ဆုံးတွင် ထည့်ပါတယ်။ ဤသည်မှာ SVO အစီအစဉ် ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာစာ SOV နှင့် ပြောင်းပြန် ဖြစ်ပါတယ်။
S + V + O
I eat rice.
ကျွန်တော်/ကျွန်မ ထမင်း စားပါတယ်။
She plays the piano.
သူမ စန္ဒယား တီးပါတယ်။
We drink water every day.
ငါတို့ နေ့တိုင်း ရေ သောက်ပါတယ်။
They read books at night.
သူတို့ ညဘက် စာအုပ်တွေ ဖတ်ပါတယ်။
I write letters to my grandma.
ကျွန်တော်/ကျွန်မ အဖွား့ထံ စာတွေ ရေးပါတယ်။
You speak English very well.
မင်း အင်္ဂလိပ်စကား အရမ်း ကောင်းကောင်း ပြောပါတယ်။
We clean the house on weekends.
ငါတို့ အပတ်ကုန်တွေမှာ အိမ် သန့်ရှင်းပါတယ်။
They love their parents.
သူတို့ သူတို့မိဘတွေကို ချစ်ပါတယ်။
မြန်မာစာတွင် "ထမင်း စားသည်" (OV) ဟု ဆိုသော်လည်း အင်္ဂလိပ်စာတွင် "eat rice" (VO) ဟု အစီအစဉ် ပြောင်းပြန်ဖြစ်ပါတယ်!
He/She/It နှင့် -s ထည့်ခြင်း
He, She, It တစ်ယောက်/တစ်ခုတည်းနှင့် ဆိုရင် ကြိယာနောက်တွင် -s ထည့်ရပါတယ်။ ဤသည်ကို တတိယပုဂ္ဂိုလ် ကိန်းတစ် (third person singular) ဟု ခေါ်ပါတယ်။
He/She/It + V-s + O
He likes soccer.
သူ ဘောလုံး ကြိုက်ပါတယ်။
She reads a book every night.
သူမ ညတိုင်း စာအုပ် ဖတ်ပါတယ်။
It rains a lot in July.
ဇူလိုင်လမှာ မိုး အများကြီး ရွာပါတယ်။
My mom cooks dinner every day.
ကျွန်တော့် အမေ နေ့တိုင်း ညစာ ချက်ပါတယ်။
He walks to school.
သူ ကျောင်းသို့ လမ်းလျှောက် သွားပါတယ်။
She drinks milk before bed.
သူမ အိပ်ရာမဝင်ခင် နို့ သောက်ပါတယ်။
My dog eats a lot.
ကျွန်တော့်ခွေး အများကြီး စားပါတယ်။
| ကတ္တား | ကြိယာ ပုံစံ | ဥပမာ |
|---|---|---|
| I / You / We / They | V (ပုံမှန်) | I like apples. |
| He / She / It | V + s | He likes apples. |
| နာမကိန်းတစ် (My cat, Tom...) | V + s | Tom likes apples. |
He/She/It ဆိုရင် -s ထည့်ရမည်ကို မမေ့ပါနှင့်! ဒီအမှားက အခြေခံအဆင့်မှာ အဖြစ်အများဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။
-es ထည့်ရမည့် ကြိယာများ
ကြိယာ အဆုံးစာလုံးသည် -ch, -sh, -ss, -x, -o ဖြစ်ရင် -s အစား -es ထည့်ရပါတယ်။ ဤနည်းစဉ်သည် အသံထွက်ရ လွယ်ကူစေရန် ဖြစ်ပါတယ်။
He/She/It + V-es + O (ကြိယာ -ch/-sh/-ss/-x/-o အဆုံး)
She watches TV after dinner.
သူမ ညစာစားပြီးနောက် တီဗွီ ကြည့်ပါတယ်။
He teaches English.
သူ အင်္ဂလိပ်စာ သင်ပါတယ်။
She washes the dishes.
သူမ ပန်းကန်တွေ ဆေးပါတယ်။
He fixes the computer.
သူ ကွန်ပျူတာ ပြင်ပါတယ်။
She goes to the market.
သူမ ဈေးသို့ သွားပါတယ်။
He does his homework every day.
သူ နေ့တိုင်း အိမ်စာ လုပ်ပါတယ်။
My teacher catches the bus at 7 a.m.
ကျွန်တော့်ဆရာ မနက် ၇ နာရီမှာ ဘတ်စ်ကားစီးပါတယ်။
| ကြိယာအဆုံး | -es ထည့်ပုံ | ဥပမာ |
|---|---|---|
| -ch | teach → teaches | She teaches math. |
| -sh | wash → washes | He washes his hands. |
| -ss | pass → passes | She passes the ball. |
| -x | fix → fixes | He fixes the chair. |
| -o | go → goes | She goes to school. |
do → does, go → goes ကို အထူး သတိထားပါ! -o အဆုံးကြိယာတွေမှာ -es ထည့်ရပါတယ်။
-y အဆုံးကြိယာ — -ies ပြောင်းခြင်း
ကြိယာ အဆုံးသည် "ဗျည်း + y" ဖြစ်ရင် y ကို ဖယ်ပြီး -ies ထည့်ပါတယ်။ "သရ + y" ဖြစ်ရင် ပုံမှန်အတိုင်း -s သာ ထည့်ပါတယ်။
ဗျည်း + y → ies | သရ + y → ys
He studies English every day.
သူ နေ့တိုင်း အင်္ဂလိပ်စာ လေ့လာပါတယ်။
She carries a big bag.
သူမ ကြီးတဲ့ အိတ် သယ်ပါတယ်။
The baby cries a lot.
ကလေးငယ် အများကြီး ငိုပါတယ်။
He tries very hard.
သူ အရမ်း ကြိုးစားပါတယ်။
She plays the guitar.
သူမ ဂစ်တာ တီးပါတယ်။ (play: သရ a + y → plays)
He enjoys cooking.
သူ ချက်ပြုတ်ရတာ ပျော်ပါတယ်။ (enjoy: သရ o + y → enjoys)
| ကြိယာ | အဆုံး | He/She ပုံစံ | နည်းစဉ် |
|---|---|---|---|
| study | ဗျည်း (d) + y | studies | y → ies |
| carry | ဗျည်း (r) + y | carries | y → ies |
| cry | ဗျည်း (r) + y | cries | y → ies |
| try | ဗျည်း (r) + y | tries | y → ies |
| fly | ဗျည်း (l) + y | flies | y → ies |
| play | သရ (a) + y | plays | -s သာ ထည့် |
| enjoy | သရ (o) + y | enjoys | -s သာ ထည့် |
| buy | သရ (u) + y | buys | -s သာ ထည့် |
a, e, i, o, u (သရ) + y ဆိုရင် -s သာ ထည့်ပါ (plays, buys)။ ဗျည်း + y ဆိုရင် y → ies (studies, cries)!
have — has အထူးပြောင်းလဲမှု
have (ရှိတယ်/စားတယ်) သည် He/She/It နှင့်ဆိုရင် has ဟု ပြောင်းပါတယ်။ haves ဟု မဆိုပါ။ ဤသည်မှာ မမှန်ကြိယာ (irregular verb) ဖြစ်သောကြောင့် အထူး မှတ်ထားရပါတယ်။
I/You/We/They + have | He/She/It + has
I have a cat.
ကျွန်တော်/ကျွန်မမှာ ကြောင်တစ်ကောင် ရှိပါတယ်။
She has two brothers.
သူမမှာ ညီအစ်ကို နှစ်ယောက် ရှိပါတယ်။
We have a big garden.
ငါတို့မှာ ကြီးတဲ့ ဥယျာဉ် ရှိပါတယ်။
He has breakfast at 7 o'clock.
သူ ၇ နာရီမှာ မနက်စာ စားပါတယ်။
They have many friends.
သူတို့မှာ သူငယ်ချင်း အများကြီး ရှိပါတယ်။
It has a long tail.
သူ့မှာ ရှည်တဲ့ အမြီး ရှိပါတယ်။
My school has a swimming pool.
ကျွန်တော့်ကျောင်းမှာ ရေကူးကန် ရှိပါတယ်။
| ကတ္တား | have/has | ဥပမာ |
|---|---|---|
| I | have | I have a pen. |
| You | have | You have a nice hat. |
| He / She / It | has | He has a car. |
| We | have | We have a test today. |
| They | have | They have three dogs. |
have → has ဖြစ်ပါတယ်။ "haves" ဟု မဆိုပါ! ဒီအမှားကို အထူး သတိထားပါ။
အသုံးများသော နေ့စဉ်ကြိယာများ
ကလေးများ နေ့စဉ်အသုံးပြုသော ကြိယာများကို He/She/It ပုံစံနှင့်တကွ လေ့လာကြပါစို့။ ဤကြိယာများကို မှတ်ထားပါ။
I go to school at 8 a.m.
ကျွန်တော်/ကျွန်မ မနက် ၈ နာရီမှာ ကျောင်းသွားပါတယ်။
She makes a cake for her friend.
သူမ သူ့သူငယ်ချင်းအတွက် ကိတ်မုန့် လုပ်ပါတယ်။
They come to my house after school.
သူတို့ ကျောင်းဆင်းပြီးနောက် ကျွန်တော့်အိမ်ကို လာပါတယ်။
He takes a shower every morning.
သူ နေ့တိုင်း မနက် ရေချိုးပါတယ်။
She sings beautifully.
သူမ လှပစွာ သီဆိုပါတယ်။
I help my mother in the kitchen.
ကျွန်တော်/ကျွန်မ မီးဖိုချောင်မှာ အမေ့ကို ကူညီပါတယ်။
We study English together.
ငါတို့ အင်္ဂလိပ်စာ အတူတူ လေ့လာပါတယ်။
| ကြိယာ | အဓိပ္ပာယ် | He/She ပုံစံ | ဥပမာ ဝါကျ |
|---|---|---|---|
| eat | စားတယ် | eats | She eats breakfast. |
| drink | သောက်တယ် | drinks | He drinks juice. |
| go | သွားတယ် | goes | She goes home. |
| have | ရှိတယ် | has | He has a dog. |
| play | ကစားတယ် | plays | She plays tennis. |
| study | လေ့လာတယ် | studies | He studies hard. |
| watch | ကြည့်တယ် | watches | She watches a movie. |
| come | လာတယ် | comes | He comes early. |
| make | လုပ်တယ် | makes | She makes lunch. |
| take | ယူတယ် | takes | He takes the bus. |
| run | ပြေးတယ် | runs | She runs fast. |
| sing | သီဆိုတယ် | sings | He sings a song. |
မြန်မာစာနှင့် အင်္ဂလိပ်စာ ကြိယာ ကွာခြားချက်
- ●မြန်မာစာ (SOV): ကျွန်တော် ထမင်း စားတယ် → အင်္ဂလိပ်စာ (SVO): I eat rice — ကြိယာနှင့် ကံ ၏ အစီအစဉ် ပြောင်းပြန်ဖြစ်တယ်။
- ●မြန်မာစာတွင် ကြိယာပုံစံ ကတ္တားပေါ် မူတည်ပြီး မပြောင်းသော်လည်း အင်္ဂလိပ်စာတွင် He/She/It ဆိုရင် -s/-es ထည့်ရတယ်။
- ●have → has ဖြစ်တယ်။ ဤသည်မှာ မမှန်ကြိယာ (irregular verb) ဖြစ်တယ်။
- ●မြန်မာစာတွင် "ကျောင်းသွားသည်" ဟု ကြိယာပေါင်းသော်လည်း အင်္ဂလိပ်စာတွင် "go to school" ဟု go + to ကို သုံးရတယ်။
- ●-y အဆုံးကြိယာ နည်းစဉ်သည် မြန်မာစာတွင် မရှိသော အင်္ဂလိပ်စာ၏ သီးခြား spelling rule ဖြစ်တယ်။
- ●အင်္ဂလိပ်စာတွင် ကတ္တားကို ချန်လှပ်၍ မရပါ — "Eat rice" ≠ "I eat rice"။ မြန်မာစာတွင် ကတ္တား ချန်လှပ်ခြင်း ဖြစ်နိုင်တယ်။
အလွတ်ဖြည့်လေ့ကျင့်ခန်း
I ___ my room every Saturday.
She ___ the piano well.
We ___ to school together.
My cat ___ fish.
He ___ math very hard.
They ___ tennis on Saturdays.
She ___ a blue dress to school.
Mr. Lee ___ science at our school.
I ___ my homework after dinner.
She ___ three languages.
He ___ to music before bed.
My sister ___ a long letter every week.
The bird ___ high in the sky.
We ___ breakfast at 7 a.m.
Tom ___ a shower every morning.
ပဟေဠိ
"She ___ to school every day." — မှန်ကန်သော ကြိယာကို ရွေးပါ။
"They ___ English every day." — ဘာထည့်မလဲ?
"He ___ a big dog." — ဘယ်ဟာ မှန်ပါသလဲ?
"She ___ the dishes every evening." — ဘာထည့်မလဲ?
"The baby ___ every night." — ဘယ်ဟာ မှန်ပါသလဲ?
"I ___ milk every morning." — ဘာထည့်မလဲ?
"He ___ his bicycle to school." — ဘယ်ဟာ မှန်ပါသလဲ?
"He ___ basketball after school." — ဘာထည့်မလဲ?
ဆက်စပ်သင်ခန်းစာ
AI နဲ့ အင်္ဂလိပ်သဒ္ဒါ လေ့ကျင့်ပါ
Leolin ဒေါင်းလုပ်ဆွဲပြီး AI ဆရာနဲ့ အင်္ဂလိပ်စာသင်ပါ
အခမဲ့ဒေါင်းလုပ်